و بلا و آفت . و چشم بد دور بودن : بلا و آفت و نظر بد دور بودن . و چشم به راه : انتظار و نگرانى . و چشم به راه داشتن : انتظار كشيدن . و چشم بر راه داشتن : منتظر شدن و ناشكيبا و بىصبر بودن . و چشم برداشتن : دل برداشتن و ترك كردن . و چشم بر زمين افگندن : سجده كردن و فرو نگريستن به زمين خواه از شرم و خجالت و يا اندوه و خواه از تواضع و فروتنى . و چشم بر هم زدن : غمزه كردن . و چشم بستن : افسون كردن . و چشم بلبل : نوعى از قماش . و چشم بىآب : بىحيائى و بىشرمى . و چشم بيمار : چشم نيم بسته‌اى كه بر جمال و نيكوئى معشوق بيفزايد . و چشم پشت : مقعد . و چشم پوشيدن : اغماض كردن و بىاعتنائى نمودن . و چشم پيش گرفتن : چشم پوشيدن و خجل شدن . و چشم چيدن : آنچه جهة دفع چشم زخم از مرم گيرند . و چشم خروس : دانه‌اى سرخ رنگ مانند چشم خروس كه خال سياهى در ميان دارد و گويند خوردن آن قوت باه دهد و شراب انگورى . و چشم خروسان : شراب انگورى . و چشم خوردن : چشم زخم نرسيدن . چشم خون‌آلود : چشم سرخ . و نگاه از روى سفاكى . و چشم داشتن : اميدوار بودن و انتظار كشيدن . و چشم روز : آفتاب . و چشم رسيدن : چشم‌زخم رسيدن . و طمع به حركت آمدن . و چشم روشن شدن : شاد شدن و خرسند و خشنود شدن و مسرور گشتن . و چشم زانو : استخوان رضقه . و چشم زدن : بيدار بودن و ترسيدن و واهمه نمودن . و ايما و اشاره كردن و شرم و حيا داشتن و چشم‌زخم رسانيدن و زمان اندك يعنى طرفة العين . و چشم‌زنى كردن : منع كردن و عايق شدن و در حبس كردن . و چشم سماعيل : چشم غلطان . و چشم سوزن : جاى تنگ و غايت تنگى و تنگ چشمى . و چشم سياه كردن : طمع كردن به چيزى و رغبت كردن در آن و حسد كردن و طمع داشتن . و روشن كردن چشم . و چشم سيل روان و يا چشم سيل‌زن : چشم گريان . و چشم شب : ماه و ستاره . و چشم شب‌پيماى : چشم شب زنده‌دار . و چشم شدن : ظاهر شدن و روشن گشتن و منكشف گرديدن . و چشم غزال : پيالهء لبالب از شراب . و چشم فرنگى : عينك . و چشم كردن و يا به چشم كردن : چشم‌زخم رسانيدن . و چشم گاو : يك نوع گلى . و چشم گاوانه : چشم فراخ . و چشم گاوميش : گل گاوميش كه داراى هفت رنگ است . و چشم گرم شدن : خواب رفتن اندك و اندكى خوابيدن . و چشم گرم كردن : اندك خواب كردن . و چشم نمودن : ملامت كردن و سرزنش نمودن . و چشم و گوش شدن : دقت كاملانه در كارى كردن . و آهو چشم : چشمى كه زيبا و دلپذير باشد . چشم ( cacm ) و ( cacom ) ا . پ . داروئى كه چاسو گويند . مر . چاكسو . چشم آرو ( cacm - ru ) ا . پ . چيزى كه براى دفع چشم‌زخم و چشم بد سازند خواه براى چشم‌زخم انسان باشد و يا حيوان و يا باغ و كشت و خانه و جز آن . چشم آغل ( cacm - qel ) و چشم آغول ( cacm - qul ) و چشم آغيل ( cacm - qil ) ا . پ . نگاه از گوشهء چشم خواه از قهر و غضب باشد و يا غمزه و ناز . چشم آغليدن ( cacm - qelidan ) ف ل . پ . تير انداختن در نگاه از گوشهء چشم . چشم آلوس ( cacm - lus ) ص . پ . كژبين . چشم انداز ( cacm - and z ) ا . پ . نگاه و منظر و مد بصر . چشم آور ( cacm - var ) ا . پ . تعويذى كه جهة محافظت از چشم بد بر كسى و يا بر جائى آورند . و اسب چشم سبز . چشم آويز ( cacm - viz ) ا . پ . نقابى سياه و شبكه‌دار كه از موى دم اسب سازند و زنان در جلو چشم آويخته روى خود را بدان بپوشانند و چيزى است از تسمهء تريشه تريشه كه جهة دفع مگس از پيش چشم اسب آويزند و پشه پران نيز گويند . چشم به راه ( cacm - be - r h ) ص . پ . نگران و منتظر . چشم بند ( cacm - band ) ا . پ . چشم آويز و رو بنده كه از پارچهء سياه نازكى سازند و كفش زنانه و افسون چشم . چشم بندك ( cacm - bandak ) ا . پ . يك نوع بازى مرد كوكان را . چشم بوس ( cacm - bus ) ا . پ . تهنيت از روى محبت و دوستى مانند دست‌بوس . چشم بينا ( cacm - bin ) ص . پ . كسى كه چشم او دور را خوب بيند و تيز چشم باشد . چشم پنام ( cacm - pan m ) ا . پ . دعا و تعويذى كه جهة دفع چشم‌زخم نويسند . چشم پوش ( cacm - puc ) ص . پ . كسى كه اغماض مىكند . چشم‌پوشى ( cacm - puci ) ا . پ . اغماض . و چشم‌پوشى كردن : اغماض كردن . چشم پيش ( cacm - pic ) ص . پ . شرمنده و خجل و شرمسار .